8) Laten wij de angst regeren ?

Hoofdstuk 4: Liturgische teksten

A. KYRIE

Heer wij brengen bij u al onze angst
de angst om oud te worden
en de angst voor de dood
de angst om alleen te blijven
en die om verlaten te worden
de angst voor de taken
waartegen wij niet zijn opgewassen
en de angst om niet nodig te zijn
alle angsten brengen wij bij u God
die welke wij kennen en
die welke achter de bekende op de loer liggen
Heer ontferm u

Christus wij brengen onze droefheid bij u
onze vermoeide milde wanhoop
over de uitroeiing van onze broeders en zusters
de dieren en planten
en onze kille ontzetting over de handel
in het ontstaan van het leven
neem onze zwakheid en onze angst in uw hart
Christus ontferm u

God donkere grond van al het leven
wij brengen onszelf bij u
opdat gij ons opvangt als wij vallen
en wij weten dat wij niet uit U kunnen vallen
op geen enkel moment van ons bestaan
Heer ontferm u. Amen

Dorothee Solle

B. TEKSTEN BIJ WIJZE VAN CREDO
1.
Jij die niet schreeuwt,
maar intens luistert

Jij die de geknakte mens
niet breekt,
maar heelt.

Jij die niet onderuithaalt,
maar omhoog haalt.

Jij die niet uitdooft,
maar verwarmt.

Jij die niet heerst
maar dient.

-22-
Jij die niet angstig maakt,
maar bevrijding brengt.

Leg Jouw kracht in ons.
Laat Jouw Stem hoorbaar worden
in ons midden. AMEN

2.
Heer van hemel en aarde
en van de brandende sterren
en de zwarte hemelsruimten
die het licht toch in zich bergen,

ik vraag je nu één ding: laat me
gewoon maar leven op aarde,
kunnen praten met mensen,
zorgen voor vrouw en kind:

je licht werd me te ijl,
mijn hart breekt aan je stilte
en mijn liefde verschuilt, verkropt zich,

en angst wordt moordende woede.
Geef me deze genade: geef me
grond onder de voeten

Hans Andreus

3.
Geloof je met je hart?
Ik geloof
met de taal.

En heb je lief met je handen?
Ik heb lief met
het wonder.

En wat verwacht je dan?
De hoop dat het anders kan.

Guillaume van der Graft

4.
Zoals er mensen zijn die zingen
Niet omdat zij dat willen,
maar omdat er een stem in hen oprijst.
Zo zijn er ook mensen die geloven.
Niet uit angst.
Niet uit hoop op beloning,
maar omdat zij krachtens hun wezen
niet anders kunnen.

Abel Herzberg

-23-

5.
God geloven op zijn woord
omdat Hij het is,
omdat Hij je zo lief is.

Gewoon de weg gaan,
de aangewezen weg,
het onzekere nemen voor het zekere,

het onzekere
van de toekomst,
de nieuwe wereld,

voor het zekere
van deze oude wereld.

De weg gaan,
de weg van dapper geloof,
volharde hoop,
duurzame liefde.

En waar je uitkomt
je zult wel zien.

Bij alle onzekerheden
gaandeweg
steeds zekerder worden

van Hem,
de God die je riep.

Hans Bouma

6.
Wees niet bang je mag opnieuw beginnen
vastberaden, doelbewust of aarzelend op de tast.
Houd je aan de regels, volg je eigen zinnen
laat die allemaal los of pak er juist een vast.

Wees niet bang voor al te grote dromen.
Ga, als je het zeker weet en als je aarzelt: wacht.
Hoe ijdel zijn de dingen die je je hebt voorgenomen.
Het mooiste overkomt je, het minste is bedacht.

Wees niet bang voor wat ze van je vinden.
Wat weet je van een ander als je jezelf niet kent.
Verlies je oorsprong niet door je te snel te binden.
Het leven lijkt afwisselend maar zelfs de liefde went.

Wees niet bang, je bent één van de velen
en tegelijk is er maar één als jij.
Dat betekent dat je vaak zal moeten delen
en soms zal moeten zeggen: laat me vrij.
Freek de Jonge -24-
7.
Het geloof waar ik het meest van hou, zegt God, is de hoop.
Geloof, dat verwondert me niet.
Ik ben overal zo zichtbaar aanwezig,
in de zon en de maan en de sterren aan de hemel
en in ’t gewemel
van de vissen in de rivieren,
en in alle dieren
en in het hart van de mens, zegt God,
dat het diepste is
en het meest in het kind
dat het liefste is
dat ik ooit heb geschapen.
In alles wat boven en onder is
ben ik zo luisterrijk aanwezig,
dat geloven, zegt God, in mijn ogen
geen wonder is.

Ook liefde verwondert me niet, zegt God.
Er is onder de mensen zoveel verdriet,
soms niet te stelpen,
dat je toch vanzelf ziet
dat ze elkaar moeten helpen.
Ze zouden wel harten van steen
moeten hebben als ze voor een
die tekort heeft het
brood niet willen geven.

Het geloof, zegt God, waar ik het meest van hou,
de liefde waar ik het meest van hou, is de hoop.
Geloof, dat verwondert me niet.
Liefde, dat is geen wonder.
Maar de hoop, dat is haast niet te geloven.
Ikzelf, zegt God, ik ben ervan ondersteboven.

Frans van Bladel, naar Ch. Peguy

8.
Verraadt ons aller angst zich niet
in wie het leven weerloos liet?

De glasglans stemt de blazer mild.
De kaarsvlam vormt de hand tot schild.

De krokus wijst beton zijn grens.
Hoe kostbaar is een kwetsbaar mens.

Okke Jager

9.
Met grote letters wil ik schrijven:
‘Liefde is het hart van het heelal.’
Onzin, iets voor Dante – liefde is
bij elkaar zitten, zwijgen,
- 25 -
willen zeggen wat je al lang
weet en toch niet zeggen kunt,
zuchtend opstaan, heen en weer lopen,
spelen met de voet van een glas.

Weten: ze heeft verdriet en
er niets aan kunnen doen, angst
zien, onrust, toch blijven waar
je bent, uit het raam kijken,
een hand leggen op een knie,
de klok horen tikken, gekraak
op een vreemde plek in het huis,
samen opruimen iets dat viel.

Denken aan leven, dromend
van een sterfbed met je hand
in dezelfde die je nu streelt,
mijmerend lopen op een heidepad,
die zelfde vogels weer, overal
ruimte, ademhalen, in grote
ogen kijken en voor altijd weten:
liefde is het hart van het heelal.

Gabriel Smit

10.
Ik ben niet langer bang voor de dood,
ik ken zijn donkere en koude gang
die naar het leven leidt/heel goed.

Ik ben bang voor dat leven
dat de dood niet overstijgt,
dat onze handen doet verkrampen
en onze benen doet verstijven.

Ik ben bang voor mijn angst
en nog meer voor de angst van de anderen,
die niet weten waarnaar zij op weg zijn
en zich blijven vastklampen
aan iets dat zij voor leven aanzien
en – zo weten wij – de dood is!

Ik leef elke dag om de dood te doden
ik sterf elke dag om het leven te baren,
en in dit sterven tot de dood,
sterf ik duizend maal
en kom ik duizendmaal weer toe leven,
door de liefde die/de hoop levend houdt!

Julia Esquivel




-26-
11.
Koop geen harnas
bewaar je geld
voor iets anders:
een livrei
een schilderij
een cantate van Bach
een bos anjers.

pantser je niet
tegen verdriet
tegen de pijn
van het mens-zijn

de buurvrouw zal je pijn doen
de dokter zal je pijn doen
de dominee zal je pijn doen
ik weet het
maar koop geen harnas.

bewaar je hart voor iets anders:
voor de troost van de witte duif
van het paard bij de ruif
in Gods stal.

wie zich pantsert tegen
pijn en verdriet en angst
zal nooit
getroost kunnen zijn

Meint R. van den Berg

12.
Onze diepe angst/is niet dat we onmachtig zouden zijn.
Onze diepste angst betreft juist/onze niet te meten kracht.
Niet de duisternis, maar het licht in ons/is wat we het meeste vrezen.

We vragen onszelf af: “Wie ben ik wel om mezelf briljant, schitterend,
begaafd, geweldig te achten?”
Maar waarom zou je dat niet zijn?
Je bent een kind van God!
Je dient de wereld niet door jezelf klein te houden.
Er wordt geen licht verspreid/als de mensen om je heen
hun zekerheid ontlenen aan jouw kleinheid.

We zijn bestemd om te stralen. Zoals kinderen dat doen.
We zijn geboren om de glorie Gods die in ons is te openbaren.
Die glorie is niet slechts in enkelen, maar in ieder mens aanwezig.
En als we ons licht laten schijnen,
schept dat voor de ander de mogelijkheid hetzelfde te doen.

Als we van onze diepste angst/bevrijd zijn,
zal alleen al onze nabijheid/anderen bevrijden.
Marianne Williamson
-27-
C. GEBEDEN

Onnoembare
Als Tine bang is,geef haar nieuwe moed;
als zij zich gebroken weet, maak haar heel:
als zij valt, richt haar op.
U bent de grond waarop wij staan en bewegen:
wees dan in Tine en in ons aanwezig
als levenskrachtig zaad.
Wees dan voor ons als de geduldige aarde,
wees als de kracht van de lente.
U die genoemd wordt een God van levenden,
laat ons niet voor elkaar verloren gaan.
Wees aanwezig, vragen wij U,
in de kus, in de hand, in het woord
dat wij elkaar nu geven.
N.N.

Lieve God,
ruzie, oproer en oorlog
maken ons bang.
We denken dan
waarom doen de mensen dat
maar ja
wij maken ook wel ruzie
wij vechten ook wel eens
en dat is ook een beetje oorlog.
We zijn wel eens bang voor anderen
maar soms ook voor onszelf
wij hebben ook iemand nodig
die ons de lieve vrede leert. Amen

Bette Westera

D. LIEDEREN OVER ANGST EN BANG ZIJN
In het liedboek van de kerken:
Liederen over Angst: Gezang 19, 29, 120, 127, 130, 155, 170, 172, 176, 180, 182, 183, 192, 200, 207, 208, 215, 254, 265, 270, 272, 278, 285, 382, 384, 402, 406, 412, 415, 427, 442, 450, 454, 458
Liederen waarin het woord Bang voorkomt: Gezang 56, 118, 133, 156, 171, 275, 277, 279, 285, 299, 309, 395, 412, 429, 442, 464, 471, 476
In Tussentijds:
Lied 27: Zomaar te gaan, Lied 113: Hij die gesproken heeft en nr. 175: Zolang wij ademhalen

E. BIJBELVERHALEN/TEKSTEN WAARIN ANGST EEN ROL SPEELT

Genesis 12: 10-20 en Genesis 32: 1-21
Exodus 20: 1, Numeri 22: 3 en Richteren 7: 3
1 Samuel 16: 14, 1 Samuel 18: 15 en 2 Samuel 1: 26 en 24:14
Job 15: 20,Psalm 18: 7, 25: 17, 31: 23, 69:18, 107: 6, 116: 3 en 11 en 120: 1
Klaagliederen 1: 20, Jesaja 30:6, Jeremia 15:8 en Ezechiel 7: 25
Mattheus 8: 23-27*, Mattheus 25: 14-30, Mattheus 26: 36-46 en Mattheus 26: 69-75
Marcus 4: 35-41* en Lucas 8: 22-25 en Lucas 19: 21 en 22:2
Johannes 9:22 en 1 Johannes 4:18
-28-